به گزارش اطلاعات، در شرایطی که بحث افزایش قیمت بنزین و کاهش سهمیه خودروهای شخصی مطرح میشود، این پرسش اساسی وجود دارد که آیا ناوگان حملونقل عمومی کشور توانایی جابجایی مسافران منصرف شده از خودروی شخصی را دارد؟ بررسیها نشان میدهد که پاسخ به این سوال منفی است و ظرفیت خالی قابل توجهی در ناوگان اتوبوس و مترو وجود ندارد.
ظرفیت خالی ناوگان عمومی؛ واقعیت یا توهم؟
اطلاعات در گزارشی انتقادی آورده است: «اگر بنزین را گران کنیم، کدام ناوگان حملونقل عمومی توان انتقال جمعیت منصرف شده از مصرف خودروی شخصی را دارد؟ مگر در شرایط فعلی چند درصد از ناوگان عمومی اتوبوس و مترو در شهرها خالی از مسافر است که فکر میکنیم گرانی بنزین مردم را به استفاده از این ظرفیت مغفول ترغیب خواهد کرد؟» این پرسشها نشاندهنده عدم وجود ظرفیت کافی در حملونقل عمومی برای جایگزینی خودروهای شخصی است.
تجربه جهانی و وضعیت ایران
در بسیاری از کشورهای توسعهیافته، قیمت بالای بنزین با سیستم حملونقل عمومی پیشرفته و پرظرفیت همراه است که استفاده از آن برای مردم صرفه زمانی، اقتصادی و رفاهی دارد. اما در ایران، نه تنها ناوگان عمومی از نظر کمیت و کیفیت در سطح مطلوبی نیست، بلکه در سالهای اخیر نیز خودروی استاندارد و کممصرف به اندازه کافی تولید یا وارد نشده است. اطلاعات در این زمینه میپرسد: «در سالهای اخیر کدام خودروی با سیستم استاندارد سوخت تولید یا وارد کردهایم که اکنون از میزان مصرف روزانه بنزین گلایه داریم؟»
نیاز به نوسازی ناوگان و بازنگری در سیاستها
به نظر میرسد پیش از هرگونه افزایش قیمت بنزین، باید زیرساختهای حملونقل عمومی را توسعه داد و ناوگان فرسوده را نوسازی کرد. در غیر این صورت، گرانی بنزین نه تنها به کاهش مصرف سوخت منجر نمیشود، بلکه فشار اقتصادی بیشتری بر مردم وارد کرده و مشکلات ترافیکی و آلودگی هوا را تشدید خواهد کرد. اطلاعات تأکید دارد که بدون ایجاد ظرفیت کافی در حملونقل عمومی، سیاستهای قیمتی بنزین محکوم به شکست هستند.
